MÔ PHỎNG VẬT CHẤT TỐI & NĂNG LƯỢNG TỐI

Cộng hết sao, khí, hành tinh và cả cơ thể ta lại thì chỉ được chừng 5% tổng năng lượng vũ trụ. Vera Rubin đo trong thập niên 1970 thấy sao ở rìa thiên hà quay nhanh ngang sao phía trong thay vì chậm dần kiểu Kepler, thấu kính hấp dẫn cân ra đúng lượng khối lượng thừa ấy, và ở Bullet Cluster khối lượng đã tách hẳn khỏi đám khí nóng. Chừng đó là phép đo. Còn thứ mang khối lượng là hạt gì thì chưa ai bắt được: WIMP, axion, MACHO đều chưa phát hiện, và khả năng phải sửa chính lực hấp dẫn vẫn chưa bị loại.

▸ Nạp đường cong quay thiên hà (Vera Rubin)…
▸ Dựng quầng vật chất tối vô hình
▸ Hiệu chuẩn thấu kính hấp dẫn
▸ Nạp Bullet Cluster + thăng giáng CMB
▸ Cân thành phần vũ trụ ~5 / 27 / 68%…
▸ ⚠ Lưu ý: ta CHƯA biết bản chất — chỉ suy từ hấp dẫn
▸ Sẵn sàng — Trực tuyến. ✅
0%
⌂ Biên giới tri thức

Phòng mô phỏng Vật chất tối & Năng lượng tối

Dark Matter & Dark Energy — bằng chứng & bí ẩn
Trực tuyến
~95% vũ trụ · CHƯA rõ bản chất
Thành phần vũ trụ
🥧 ~5 / 27 / 68%
Vật chất thường—
Vật chất tối—
Năng lượng tối—
Lệch đường quay—
Loại bằng chứng—
Quầng tối—
Đang xem—
Lằn ranh trung thực
Ta CHƯA biết vật chất tối & năng lượng tối là gì. Chúng được suy ra TỪ hiệu ứng hấp dẫn trên vật chất nhìn thấy & ánh sáng — không ai từng quan sát chúng trực tiếp.
—
Chọn "Kịch bản" (đường cong quay / thấu kính / Bullet Cluster / CMB / giãn nở / thành phần) · tắt quầng tối để thấy đường cong quay sụp · bấm bằng chứng để xem "đã biết / CHƯA biết"
Trình duyệt chưa bật canvas.
Vận tốc sao theo bán kính — quan sát vs dự đoán quan sát (phẳng)dự đoán (chỉ vật chất thấy)
Về Vật chất tối & NL tối

Cộng hết sao, khí, hành tinh và cả cơ thể ta lại thì chỉ được chừng 5% tổng năng lượng vũ trụ. Vera Rubin đo trong thập niên 1970 thấy sao ở rìa thiên hà quay nhanh ngang sao phía trong thay vì chậm dần kiểu Kepler, thấu kính hấp dẫn cân ra đúng lượng khối lượng thừa ấy, và ở Bullet Cluster khối lượng đã tách hẳn khỏi đám khí nóng. Chừng đó là phép đo. Còn thứ mang khối lượng là hạt gì thì chưa ai bắt được: WIMP, axion, MACHO đều chưa phát hiện, và khả năng phải sửa chính lực hấp dẫn vẫn chưa bị loại.

Chủ đề liên quan trong Biên giới tri thức