MÔ PHỎNG MŨI TÊN THỜI GIAN

Không ai cần học vật lý mới nhận ra một đoạn phim đang chạy ngược: mảnh thuỷ tinh tự gom lại thành cái ly nguyên vẹn thì ai xem cũng thấy sai. Lạ ở chỗ mỗi va chạm phân tử riêng lẻ đều thuận nghịch, chẳng luật nào cấm chiều ngược cả. Cái cấm là thống kê: số cách sắp xếp hỗn loạn áp đảo số cách sắp xếp gọn gàng, nên xác suất để 10²³ phân tử khí tự dồn hết về nửa bình chỉ cỡ (1/2)^N, coi như bằng không. Định luật 2 nhiệt động nói entropy của hệ cô lập không giảm, và chiều đó chính là mũi tên thời gian.

▸ Khởi tạo hệ hạt tất định trong bình…
▸ Nạp Định luật 2 Nhiệt động: ΔS ≥ 0
▸ Dựng 5 quá trình: mực · khí · trộn · ly vỡ · nhiệt
▸ Nối đường entropy S theo thời gian (chỉ đi lên)
▸ Bật công tắc Tua ngược (minh hoạ "trông sai")…
▸ Sẵn sàng — Trực tuyến. ✅
0%
⌂ Dòng thời gian vạn vật

Phòng mô phỏng Mũi tên thời gian

Arrow of Time · entropy tăng · Định luật 2 Nhiệt động · vì sao thời gian có chiều
Trực tuyến
thanh tua · entropy S · nút Tua ngược
Đồng hồ entropy
➡️ Độ hỗn loạn
Quá trình—
Entropy (S)—
% đã trộn/khuếch tán—
Chiều thời gian—
Thuận nghịch?—
Đang xem—
Đang chọn—
Ghi chú
Các quá trình vĩ mô không tự đảo ngược vì entropy (độ hỗn loạn) chỉ tăng — đó là Định luật 2 Nhiệt động. Mỗi va chạm phân tử thì thuận nghịch, nhưng số cách "trộn đều" áp đảo số cách "gom cục", nên hệ luôn trôi về phía hỗn loạn. Chiều entropy tăng = chiều tương lai.
—
Kéo thanh tua dưới cảnh (hoặc ▶/⏸) để đi từ TRẬT TỰ → HỖN LOẠN · bấm ⏪ Tua ngược để thấy cảnh chạy lùi (mực tự gom, ly tự ghép) = trông sai · bấm "Kịch bản" để đổi quá trình · bấm quá trình / khái niệm để xem chi tiết
Trình duyệt chưa bật canvas.
Entropy S & % đã trộn theo thời gian — chỉ đi LÊN ở chiều xuôi entropy S% đã trộn
Về Mũi tên thời gian

Không ai cần học vật lý mới nhận ra một đoạn phim đang chạy ngược: mảnh thuỷ tinh tự gom lại thành cái ly nguyên vẹn thì ai xem cũng thấy sai. Lạ ở chỗ mỗi va chạm phân tử riêng lẻ đều thuận nghịch, chẳng luật nào cấm chiều ngược cả. Cái cấm là thống kê: số cách sắp xếp hỗn loạn áp đảo số cách sắp xếp gọn gàng, nên xác suất để 10²³ phân tử khí tự dồn hết về nửa bình chỉ cỡ (1/2)^N, coi như bằng không. Định luật 2 nhiệt động nói entropy của hệ cô lập không giảm, và chiều đó chính là mũi tên thời gian.

Chủ đề liên quan trong Dòng thời gian vạn vật